Lừa đảo giả danh ngân hàng: 7 chiêu phổ biến và cách xử lý khi lỡ làm theo

Quy tắc quan trọng nhất là: ngân hàng không bao giờ hỏi mã OTP, mật khẩu, mã PIN hay số CVV của bạn. Ai hỏi những thông tin này, qua điện thoại, tin nhắn hay website, đều đáng ngờ, kể cả khi người đó biết tên và số tài khoản của bạn.

Bài viết này tổng hợp 7 chiêu giả danh ngân hàng được Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng và Bộ Công an cảnh báo, cách kiểm tra một cuộc gọi hay đường link, và những việc phải làm ngay nếu lỡ làm theo. Trong tình huống này, vài phút đầu quyết định bạn có giữ được tiền hay không.

Dấu hiệu nhận biết lừa đảo

• Hỏi OTP, mật khẩu, PIN hoặc CVV. Đây là dấu hiệu chắc chắn nhất.
• Thúc giục phải làm ngay. Ví dụ tài khoản sắp bị khóa, thẻ sắp bị thu phí, ưu đãi sắp hết.
• Gửi đường link hoặc mã QR lạ. Bấm vào sẽ dẫn đến website giả có giao diện như ngân hàng.
• Yêu cầu cài ứng dụng. Tệp cài đặt gửi qua tin nhắn thường chứa mã độc.
• Dọa nạt hoặc đề nghị giữ bí mật. Kẻ gian muốn bạn không kịp hỏi người thân hay ngân hàng.

7 chiêu giả danh ngân hàng phổ biến

1. Yêu cầu cập nhật sinh trắc học qua đường link

Kẻ gian giả giao diện email của Ngân hàng Nhà nước, gửi đường link cập nhật sinh trắc học. Bấm vào sẽ tải tệp mã độc. Ngân hàng Nhà nước khẳng định chỉ đưa thông tin chính thức trên sbv.gov.vn và không gửi email yêu cầu khách hàng cập nhật sinh trắc học. Việc cập nhật thật được làm trong ứng dụng ngân hàng hoặc tại quầy, xem cách cập nhật sinh trắc học.

2. Email giả thông báo phí thẻ hoặc đóng thẻ

MB cảnh báo kẻ gian gửi email giả mạo báo thu phí hoặc hủy, đóng thẻ tín dụng, rồi dẫn tới trang yêu cầu nhập số thẻ, CVV và OTP. MB cho biết các việc về phí và đóng thẻ được xử lý tại quầy, không qua các đường link này.

3. Gọi mời đổi điểm thưởng, hoàn tiền, nhận quà

Người gọi, tin nhắn hoặc mã QR mời đổi điểm thưởng, nhận hoàn tiền, nhận quà tri ân. Mục tiêu là lấy tên đăng nhập và mã OTP. Ưu đãi thật luôn được hiển thị trong ứng dụng ngân hàng, không cần nhập thông tin ở nơi khác.

4. Shipper giả và giao dịch chuyển nhầm

Kẻ gian đóng vai shipper báo bạn đã thanh toán đơn hàng, sau đó có một khoản “chuyển nhầm” và dẫn bạn vào website hoặc ứng dụng giả để “hủy giao dịch”. Một số vụ mạo danh tên ngân hàng như BIDV, SHB. Xem thêm cách xử lý khi nhận tiền chuyển nhầm.

5. Giả người thân nhờ chuyển tiền

Kẻ gian dùng tài khoản mạng xã hội hoặc thông tin bị lộ, đóng vai người thân cần tiền gấp. Một vụ tại Hà Nội được báo chí ngành ngân hàng nêu có tổng số tiền 410 triệu đồng. Trước khi chuyển, hãy gọi trực tiếp vào số quen thuộc của người đó để xác nhận.

6. Giả công an, tòa án đe dọa

Người gọi nói bạn liên quan đến một vụ án, yêu cầu chuyển tiền để “xác minh” hoặc “chứng minh tài sản”. Ngân hàng Nhà nước đã đưa thủ đoạn mạo danh công an, tòa án vào khuyến cáo. Bộ Công an khuyến cáo không làm theo yêu cầu qua điện thoại của người tự xưng là cán bộ, nếu cần cập nhật thông tin thì ra trực tiếp công an xã, phường.

7. Ứng dụng giả mạo

Kẻ gian dụ cài ứng dụng giả, như ứng dụng VNeID giả nhân dịp sáp nhập tỉnh, hoặc ứng dụng vay mạo danh thương hiệu ngân hàng mà MSB từng cảnh báo. Theo Bộ Công an, ứng dụng chứa mã độc có thể tạo cơ hội để kẻ gian lấy mã OTP và dữ liệu sinh trắc học. Chỉ tải ứng dụng từ App Store hoặc Google Play.

Ngân hàng không bao giờ làm những việc này

Ngân hàng Nhà nước cũng nhắc người dân không đưa OTP hay mật khẩu ngân hàng cho bất kỳ ai, kể cả nhân viên ngân hàng.

Cách kiểm tra một cuộc gọi hoặc đường link

1. Cúp máy và tự gọi lại. Dùng số in trên thẻ hoặc trong ứng dụng ngân hàng, không gọi lại số vừa gọi đến bạn.
2. Không bấm link trong tin nhắn. Hãy tự mở ứng dụng ngân hàng để xem có thông báo thật không.
3. Tra cứu website. Vào tinnhiemmang.vn/website-lua-dao, nhập tên miền để kiểm tra. Bộ Công an cũng hướng dẫn tra cứu qua mục Tin tức trên VNeID.
4. Hỏi người thân. Kể lại cho một người khác nghe trước khi chuyển tiền. Kẻ gian rất sợ bước này.

SIMO giúp gì cho bạn?

SIMO là Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán của Ngân hàng Nhà nước. Khi bạn chuyển tiền tới tài khoản bị nghi ngờ gian lận, ứng dụng ngân hàng có thể hiện cảnh báo trước khi tiền đi.

Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước ngày 2/7/2026, hệ thống đã triển khai với 12 tổ chức tín dụng và 3 tổ chức trung gian thanh toán, cảnh báo khoảng 4,6 triệu lượt khách hàng. Hơn 1,5 triệu lượt đã tạm dừng hoặc hủy giao dịch, ngăn chặn hơn 5.200 tỷ đồng. Vì vậy, khi ứng dụng hiện cảnh báo, hãy dừng lại, đừng bấm tiếp chỉ vì người đang gọi cho bạn bảo là an toàn.

Lỡ làm theo thì phải làm gì?

1. Gọi ngân hàng để khóa tài khoản, khóa thẻ ngay. Dùng điện thoại khác nếu nghi máy đã bị cài mã độc. Có thể ra quầy gần nhất nếu không gọi được.
2. Tắt nguồn điện thoại nếu đã bấm link hoặc cài ứng dụng lạ. Bộ Công an khuyến cáo việc này để không cho kẻ gian lấy mã OTP và dữ liệu sinh trắc học.
3. Đổi mật khẩu ngân hàng, ví điện tử và email từ một thiết bị an toàn.
4. Giữ bằng chứng: ảnh chụp tin nhắn, số điện thoại, đường link, mã giao dịch, sao kê.
5. Trình báo công an nơi gần nhất, kể cả khi số tiền nhỏ. Hãy mang theo các bằng chứng trên.

Với khách hàng MB, tổng đài MB247 là 1900 545426. Các ngân hàng khác có số riêng in trên thẻ. Nên lưu sẵn số tổng đài ngân hàng của bạn vào danh bạ ngay hôm nay, vì lúc hoảng loạn rất dễ tìm nhầm số giả trên mạng.

Nếu tiền đi từ ví điện tử, hãy báo cho đơn vị cung cấp ví bằng hotline in trong ứng dụng, ví dụ MoMo 1900 54 54 41 hoặc Zalopay 1900 545 436. Cũng nên cảnh giác với người hứa lấy lại tiền cho bạn nếu trả phí trước.

Cách bảo vệ tài khoản từ hôm nay

• Bật thông báo biến động số dư trên ứng dụng để phát hiện sớm giao dịch lạ.
• Đặt mật khẩu ứng dụng ngân hàng khác mật khẩu email và mạng xã hội.
• Không dùng Wi-Fi lạ khi đăng nhập ngân hàng.
• Không cho người khác mượn hoặc thuê tài khoản ngân hàng, ví điện tử.
• Không chụp ảnh căn cước, thẻ ngân hàng gửi cho người lạ.
• Đặt hạn mức giao dịch vừa đủ dùng nếu ứng dụng cho phép.

Nhắc người thân lớn tuổi

Người lớn tuổi thường là mục tiêu của các chiêu dọa nạt và tri ân khách hàng. Hãy cùng bố mẹ thống nhất một quy tắc đơn giản: có ai gọi nói về tiền, tài khoản hay công an thì cúp máy và gọi cho con. Lưu sẵn số tổng đài ngân hàng và số của bạn lên đầu danh bạ.

Câu hỏi thường gặp

Kẻ gian biết tên và số tài khoản của tôi, có phải ngân hàng thật không?

Không chắc. Thông tin cá nhân có thể đã bị lộ từ nhiều nguồn. Biết tên hay số tài khoản không chứng minh người gọi là ngân hàng.

Tôi bấm vào link nhưng chưa nhập gì thì sao?

Hãy thoát ngay và không tải tệp nào. Nếu đã tải hoặc cài đặt, hãy làm theo các bước ở mục trên, bắt đầu từ việc liên hệ ngân hàng và tắt nguồn điện thoại.

Ứng dụng ngân hàng hiện cảnh báo tài khoản nghi ngờ thì làm gì?

Dừng giao dịch, kiểm tra lại người nhận qua một kênh khác. Cảnh báo này đến từ hệ thống giám sát, không nên bỏ qua.

Bị lừa có lấy lại được tiền không?

Không có gì bảo đảm, vì tiền thường bị chuyển đi rất nhanh. Báo ngân hàng và công an càng sớm thì càng có cơ hội ngăn chặn.

Mothe.vn có hỏi thông tin ngân hàng của tôi không?

Không. Mothe.vn không bao giờ hỏi mật khẩu, mã OTP, số thẻ hay số căn cước của bạn. Ai dùng tên Mothe.vn để hỏi những thông tin này đều là lừa đảo.

Thông tin cập nhật tháng 11/2026 và chỉ mang tính tham khảo. Thủ đoạn lừa đảo thay đổi liên tục, hãy theo dõi cảnh báo trên kênh chính thức của ngân hàng bạn đang dùng. Một số liên kết trên Mothe.vn là liên kết tiếp thị, chúng tôi có thể nhận hoa hồng khi bạn đăng ký qua đó.

Nguồn tham khảo

• Chính phủ: Cảnh báo mạo danh NHNN gửi link cập nhật sinh trắc học
• Thị trường Tài chính Tiền tệ: NHNN khuyến cáo về lừa đảo ngân hàng
• Báo Chính phủ: NHNN cảnh báo 4,6 triệu lượt khách hàng qua SIMO
• MB cảnh báo giả mạo ngân hàng đổi điểm thưởng
• MB cảnh báo lừa đảo liên quan thẻ tín dụng
• MSB cảnh báo ứng dụng giả mạo thương hiệu ngân hàng
• Thị trường Tài chính Tiền tệ: Thủ đoạn giả mạo người thân
• Bộ Công an: Cảnh báo cài ứng dụng VNeID giả mạo
• Báo Chính phủ: Bộ Công an hướng dẫn nhận diện website lừa đảo